Kwiecień niegdyś był miesiącem pamięci narodowej. Bieżący rok obfituje w tyle wydarzeń, że w zasadzie każdy dzień przywołuje na pamięć jakieś wydarzenie. O roku rocznic rozmawiamy z dyrektorem Narodowego Centrum Kultury, instytucji odpowiedzialnej za przygotowanie tegorocznych obchodów.
Rozpamiętywanie wydarzeń to zajęcie trochę sentymentalne. Właśnie w kwietniu przypadła rocznica, pierwszego w dziejach powstania warszawskiego przeciw okupacji rosyjskiej. W dniach 17-18 kwietnia 1794 r. lud Syreniego Grodu do spółki z wojskiem oczyścił miasto z Rosjan.
Ale Warszawa podówczas stolicą nie była, bo był nią Kraków, dlatego też Kościuszko przysięgał na rynku krakowskim, a nie warszawskim. Zresztą nim Warszawa stała się stolicą, np. księstwa Mazowieckiego to wcześniej był nim Czersk, o czym opowiadamy w innym artykule. W Czersku zaś do dziś stoją ruiny zamku książęcego.
Do zrujnowanego zamczyska, a właściwie pałacu wybrała się również Katarzyna Zosiuk, tym razem na Pomorze. O jego historii i świetności, a także przedstawiając to co z niego dziś zostało pisze niezwykle barwnie.
W tym miesiącu kończymy cykl artykułów o Żabiej Woli, przedstawiając tę warszawską gminę na wskroś od strony czysto geograficznej. Czasami można być nawet lekko znudzonym opisami glin zwałowych budujących podłoże, ale za to przedstawiamy mapę, w której można włączyć, lub wyłączyć poszczególne warstwy, tak aby otrzymać pełny i przejrzysty obraz tego miejsca.
O przyrodniku polskim i o pedagogu, który przed młódzią XVIII-wieczną roztaczał tajniki przyrody piszemy w dziale „Od Kopernika do…”.
W sentymentalne tony przenosi nas również rozmowa z panią Jolantą Kolczyńską-Zawadzką, absolwentką jednego z elitarnych warszawskich gimnazjów, których wychowanice daremnie walczą o jego budynek z roku na rok popadający  ruinę. Chcą go odzyskać, aby założyć w niej szkołę. Na przeszkodzie zaś stają jak zwykle warszawscy urzędnicy. O ich niekompetencji szerzej w wywiadzie z Maciejem Bieleckim – działaczem samorządowym w Stolicy, przewodniczącym Stowarzyszenia „Obywatele dla Warszawy”.
Żeby zakończyć najbliższymi rocznicami, to 10 lat temu odszedł od nas niezrównany rysownik Antoni Chordorowski, którego przybliżył Wojciech Piotr Kwiatek, a rok temu w sposób tragiczny zakończył żywot jeden z wybitniejszych polskich publicystów i filozofów – Piotr Skórzyński. Aby pamięć o nim nie odeszła w zapomnienie, grono jego przyjaciół ufundowało specjalną nagrodę, której wręczenie nastąpi na początku czerwca.
Oczywiście oprócz tego jest dużo innych ciekawych artykułów, które bardzo polecam.

Dokument tego numeru jest spory (42 MB), ale dołaczyliśmy do niego Zwiastun Filmu "Generał Nil" oraz dwie mapy warstwowe - Żabią Wole i Insurekcję Warszawską.

Radosław Kieryłowicz